اینستاگرام در ظاهر یک اپ ساده است؛ عکسها و ویدیوهایی را تماشا میکنیم، لایک میزنیم، اسکرول میکنیم و شاید هم چیزی را ذخیره یا فوروارد کنیم. اما پشت این ظاهر ساده، یکی از پیچیدهترین سیستمهای پیشنهاد محتوا (Content Recommendation System) دنیا نشسته؛ سیستمی که بهطور دقیق تعیین میکند کدام پستها دیده شوند، کدامها پنهان بمانند و اصلاً کدام محتوا بتواند میلیونها بازدید بگیرد.
بخش اکسپلور اینستاگرام قلب این سیستم است؛ جایی که پستهای منتخب بر اساس رفتار کاربران، به شکلی هدفمند قرار میگیرند. اینکه یک پست چطور وارد این بخش میشود و چرا بعضی محتواها در لحظه میلیونها بار نمایش داده میشوند، سوال خیلیهاست؛ هم کاربران عادی، هم تولیدکنندگان محتوا، هم کسبوکارهایی که دنبال رشد سریع صفحهشون هستند.
در این مقاله یکبار برای همیشه به شکلی واقعی، قابل فهم و غیرکتابی بررسی میکنیم که این الگوریتم دقیقاً چطور کار میکند، چه چیزی باعث رشد انفجاری یک پست میشود و چرا «تعامل اولیه» و «سیگنالهای بیرونی» روی این تصمیمگیری اثر مستقیم دارند. نکته جذابتر اینکه بعضی از روشهایی که کسبوکارها برای افزایش این سیگنالها استفاده میکنند—مثل خرید اکسپلور یا جذب تعامل از پیامرسانها مثل واتساپ—در واقع کاملاً با مسیر طبیعی الگوریتم هماهنگاند.
بیایید قدمبهقدم این داستان را باز کنیم.
اینستاگرام در سالهای اخیر از یک شبکه اجتماعی ساده به یک «ماشین یادگیری رفتار انسان» تبدیل شده. هر چیزی که ما انجام میدهیم—حتی حرکتهای کوچک مثل مکث کردن روی یک پست—برای این الگوریتم یک سیگنال است. این سیگنالها جمع میشوند و کمک میکنند بفهمد:
حالا نکته جالب اینجاست:
اکسپلور پر است از محتوایی که الگوریتم مطمئن است تو دوستش داری—even اگر هیچوقت سرچش نکرده باشی.
این یعنی الگوریتم فقط رفتار تو را نمیبیند؛ رفتار همه کسانی که شبیه تو رفتار میکنند را هم تحلیل میکند.
الگوریتم کاربران را دستهبندی میکند. مثلاً:
اگر تو به ویدیوهای ورزشی واکنش نشان دهی، اینستاگرام میگوید:
«اوکی، آدمهایی که رفتار مشابه تو دارند، این ۵هزار پست را هم دوست داشتند.»
پس این پنجهزار پست وارد یک «لیست پیشنمایش» میشوند.
حالا از این لیست، الگوریتم باید انتخاب کند کدام پستها شانس ورود به اکسپلور دارند.
این همان مرحلهای است که تعامل اولیه اهمیت پیدا میکند.
اکسپلور محل پستهای نیمهموفق نیست.
فقط پستهایی واردش میشوند که «نشانههای اولیه موفقیت» را داشته باشند.
این نشانهها چیست؟
اگر یک پست سیگنالهای داغ اولیه داشته باشد، الگوریتم میگوید:
«بهنظر میرسه این پست پتانسیل منفجر شدن دارد…»
و به لیست نهایی اکسپلور نزدیک میشود.
اینجاست که خیلی از پیجها برای تحتتأثیر قرار دادن همین مرحله، از سرویسهایی مثل خرید اکسپلور استفاده میکنند؛ دقیقاً برای اینکه در همان ساعتهای اول، به الگوریتم نشان دهند پست «در حال رشد» است.
این مرحله یکی از حرفهایترین بخشهای الگوریتم است.
اینستاگرام:
به همین دلیل است که پستهای «ویروسی» گاهی ظرف چند ساعت دهها هزار بازدید میگیرند.
اگر تعامل اولیه ضعیف باشد، حتی پستهای فوقالعاده هم شانسی برای نمایش گسترده ندارند.
بخش مهم این مقاله همینجاست.
یک پست برای گرفتن تعامل اولیه سه راه دارد:
یعنی فالوورها خودشان لایک کنند، کامنت بگذارند، سیو کنند.
مشکل؟
اگر پیج کوچک باشد، تعامل اولیه کم است → الگوریتم بیتفاوت میماند.
ورود از جاهای دیگر، مثل واتساپ، تلگرام، ایتا، روبیکا و…
اینستاگرام عاشق سیگنال ورودی بیرونی است.
اگر کاربر از یک پیامرسان بیاید و با پست تعامل کند، الگوریتم به آن پست امتیاز بیشتری میدهد.
اینجاست که خیلی طبیعی میشود درباره خدمات واتساپ صحبت کرد.
مثلاً:
کانالی که با ممبر واتساپ رشد کرده و اعضایش واقعی و فعال هستند، میتواند به پستهای اینستاگرام ترافیک بدهد. این ترافیک تبدیل میشود به لایک و سیو و کامنت → یعنی سیگنال اولیه قوی → یعنی شانس بالاتر برای ورود به اکسپلور.
از آن طرف ری اکشن واتساپ یک ابزار فوقالعاده است تا همان اعضای کانال روی پستها واکنش سریع نشان دهند و موج اول تعامل شکل بگیرد.
که همان خرید اکسپلور است.
این سرویس دقیقاً برای ایجاد سیگنال اولیه طراحی شده.
الگوریتم اینستاگرام رفتارهای اینستاگرامی و رفتارهای بیرونی را جدا تجزیه نمیکند.
وقتی:
الگوریتم میگوید:
«این پست دارد از چند جای مختلف بازخورد میگیرد → نشانه خوبی است → شاید مناسب Explore باشد.»
و همین میتواند شانس چندبرابری ایجاد کند.
به همین دلیل امروزه بسیاری از پیجها علاوه بر تمرکز روی اکسپلور، از ممبر واتساپ و ری اکشن واتساپ هم برای تقویت حلقههای اولیه استفاده میکنند.
در تحلیلهای جدید مشخص شده:
سیو = مهمترین عامل برای ورود به Explore
حتی مهمتر از لایک یا کامنت.
اگر پستی سیو زیاد بگیرد، الگوریتم شانس بیشتری برای نشان دادن آن دارد.
مخصوصاً سیو در ساعات ابتدایی.
کامنتی که طولانی باشد یا محتوای واقعی داشته باشد، ارزش بیشتری دارد.
کامنتهایی مثل:
تقریباً هیچ ارزشی ندارند.
اما کامنتهایی که کمی فکر شده باشند، سیگنال قویاند.
سالها قبل، کسانی که فالوور زیاد داشتند بهطور خودکار وارد Explore میشدند.
اما الان الگوریتم جدید به رفتار نگاه میکند، نه به اندازه پیج.
الان پیجی با ۳۰۰۰ فالوور میتواند راحتتر از پیجی با ۲۰۰ هزار فالوور وارد اکسپلور شود.
اگر سیگنالها درست باشند، اندازه بیمعناست.
فرض کن یک پست منتشر میکنی.
الگوریتم واکنش اولیه فالوورهای فعال را میسنجد
(همانها که همیشه پیامها را سریع باز میکنند)
بررسی رفتار گروه کوچکی از مخاطبان مشابه
(گروهی کوچک از کاربران که شبیه فالوورهای تو رفتار میکنند)
همه اینها تعیین میکند پست رشد میکند یا نه.
اگر سیگنالها خوب باشند، پست به گروههای بزرگتری نمایش داده میشود.
این همان مرحلهای است که معمولاً پس از خرید اکسپلور اتفاق میافتد.
رشد ناگهانی شروع میشود.
اینجا اگر پست پتانسیل داشته باشد، وارد اکسپلور شده.
ورود به Explore یک چیز است، ماندن چیز دیگری.
برای ماندن نیاز است که:
اگر در چند ساعت نرخ تعامل پایین بیاید، پست از Explore خارج میشود.
سه روش اصلی:
برای اینکه تعامل اولیه تقویت شود.
برای اینکه یک جامعه اولیه فعال داشته باشند که همیشه بتوانند روی تعامل فوری آنها حساب کنند.
برای اینکه همان جامعه اولیه، موج سریعتری از تعامل ایجاد کند.
این سه مورد با هم، حلقهای میسازند که باعث تقویت سیگنالها میشود.
الگوریتم اکسپلور یک سیستم ساده نیست؛ ترکیبی از رفتارشناسی، تحلیل داده، آزمون گروهی و بررسی سیگنالهای داخلی و خارجی است. پستهایی که وارد اکسپلور میشوند معمولاً:
برندها، پیجها و کسبوکارها هم با فهم این الگوریتم، استراتژیهایی طراحی میکنند که به پستها شانس بیشتری بدهد؛
چه از طریق خرید اکسپلور برای تعامل اولیه،
چه از طریق ساخت جامعه فعال در واتساپ با ممبر واتساپ،
و چه از طریق تقویت تعامل سریع با ری اکشن واتساپ.
این مقاله میتواند در سایت مقصد یک ستون اصلی و پربازدید باشد و لینکدهیها هم کاملاً طبیعی و منطقی هستند.