در بسیاری موارد زخم ها ممکن است نیاز به درمان های ویژه داشته باشند تا بهبود یابند. از جمله زخم های مزمن مانند زخم دیابتی، زخم های سوختگی و غیره. امروزه روش های درمانی پیشرفته و تخصصی در کلینیک های زخم توسط متخصصان انجام می شود، مانند وکیوم تراپی زخم. وکیوم تراپی زخم یا درمان زخم با فشار منفی در مواردی که زخم به سختی ترمیم می یابد و به روش های سنتی پاسخ نمی دهد، کاربرد دارد. برای آشنایی بیشتر در مورد این روش درمانی و موارد استفاده از آن، با ادامه این مطلب همراه باشید.
وکیوم تراپی چیست و چگونه انجام می شود؟
این روش درمانی شامل استفاده از فشار منفی (وکیوم) بر روی زخم است که موجب تأثیرات درمانی بر زخم می شود. فشار منفی توسط یک سیستم انجام می شود، که قسمت اصلی آن، دستگاه وکیوم تراپی است.
روش کلی درمان، شامل قرار دادن یک پانسمان مخصوص داخل یا روی زخم است، که این پانسمان نیز به یک لوله و دستگاه مکش متصل می شود. همچنین در سیستم وکیوم تراپی یک مخزن هم تعبیه شده، که ترشحات زخم به داخل آن هدایت می شود.
با روشن شدن دستگاه و شروع به کار سیستم، فشار منفی ثابت یا متناوب بر روی زخم اعمال می شود که اثرات درمانی بر زخم داشته و با تکرار در چند جلسه، موجب بهبود زخم می شود.
مکانیسم اثر وکیوم تراپی زخم
فشار ایجاد شده توسط وکیوم تراپی از چندین طریق موجب بهبود و درمان زخم می شود:
تخلیه ترشحات زخم
از مهم ترین تأثیرات وکیوم تراپی، تخلیه ترشحات است که بستر زخم را تمیز می کند. مایعات اضافی، خونابه و ترشحات مضر از زخم خارج می شوند و در یک مخزن جمع آوری می شوند. بنابراین با پاکیزگی زخم، خطر عفونت کاهش یافته و شرایط برای ترمیم زخم فراهم می شود.
کاهش تورم
با خارج شدن ترشحات زخم و مایعات اضافی از فضای بین سلولی، تورم (ادم) در اطراف زخم کاهش می یابد و این خود به کاهش درد نیزکمک می کند.
افزایش جریان خون
فشار منفی ایجاد شده موجب افزایش چشمگیر جریان خون در ناحیه زخم می شود که برای زخم هایی با مشکل خونرسانی بسیار مهم و مفید است. با افزایش جریان خون، اکسیژن رسانی و تغذیه بافت ها نیز بهبود می یابد که این امر به رشد سلول های جدید و ترمیم سریع تر بافت کمک می کند.
کاهش اندازه زخم
فشار منفی وکیوم تراپی موجب کشیده شدن لبه های زخم به سمت یکدیگر می شود، بنابراین اندازه زخم به مرور زمان کاهش می یابد. این برای زخم های بزرگ و وسیع بخصوص در قسمت هایی که به سختگی بسته می شوند بسیار مهم است. از جمله زخم های بستر (زخم فشاری).
تحریک رشد بافت گرانوله
بافت گرانوله، بافت تازه و صورتی رنگی است که در فرآیند ترمیم زخم به وجود می آید. تشکیل این بافت برای درمان زخم ضروریست، اما خون رسانی ضعیف، آلودگی ها یا دیگر شرایط زخم ممکن است رشد آن را کند یا متوقف کنند. وکیوم تراپی با ایجاد فشار مکانیکی بر روی بافت، رشد این بافت تازه را تحریک می کند.
کاربردهای وکیوم تراپی زخم
وکیوم تراپی زخم برای بسیاری از انواع زخم قابل استفاده است، اما تشخیص آن به عهده پزشک متخصص زخم است. این روش درمانی، معمولا یک روش مکمل است و نه روش اصلی و در کنار درمان های دیگر چون درمان دارویی، پانسمان های نوین و دیگر روش ها استفاده می شود. از جمله زخم هایی که در درمان آن ها ممکن است وکیوم تراپی تجویز شود، می توان به موارد زیر اشاره کرد:
زخم های مزمن:
این زخم ها روند درمان بسیار کندی دارند و معمولا برای افراد با شرایط سلامتی خاص رخ می دهند. از جمله رایج ترین آن ها، زخم دیابتی، زخم بستر (فشاری) و زخم های عروقی (وریدی و شریانی) هستند. بیشتر مراجعان وکیوم تراپی، افراد با این نوع زخم ها می باشند.
زخم های حاد:
اگرچه وکیوم تراپی بیشتر برای زخم های مزمن انجام می شود، اما زخم های حاد ناشی از تروما نیز ممکن است برای تسریع روند درمان نیاز به درمان های جانبی مانند وکیوم تراپی پیدا کنند. از جمله این زخم ها، زخم های سوختگی درجه دو و سه هستند که در موارد بسیاری پزشکان در روند درمان آن ها، وکیوم تراپی را نیز به کار می برند.
زخم های جراحی:
در مواردی ممکن است زخم های جراحی به ویژه زمانی که زخم به کندی بهبود پیدا کرده و یا عفونی شده است نیز برای بهبود، به درمان با فشار منفی نیاز داشته باشد.
آماده سازی برای پیوند پوست:
علاوه بر زخم های گفته شده، در مواردی که نیاز به پیوند پوست برای زخم های وسیع باشد، برای آماده شدن بستر زخم جهت پذیرش پیوند پوست نیز از وکیوم تراپی استفاده می شود.
زخم های عفونی:
این زخم ها با ترشحات زیاد ممکن است به روشی برای پاکسازی بستر و تخلیه مایعات نیاز داشته باشند تا بار باکتریایی کاهش یابد. در برخی موارد برای درمان مکمل زخم های عفونی نیز از وکیوم تراپی زخم استفاده می شود. البته این کار باید با احتیاط و در شرایطی که عفونت کنترل شده است انجام شود، در غیر این صورت ممکن است موجب گسترش عفونت هم شود.
وکیوم تراپی زخم در منزل
یکی از مهمترین مزایای وکیوم تراپی زخم به عنوان یک روش نوین درمانی، این است که علاوه بر کلینیک، می تواند در منزل بیمار هم انجام شود. بنابراین اگر بیمار شرایط مراجعه به کلینیک را نداشته و یا به هر دلیل ترجیح می دهد درمان در محل سکونت خودش انجام شود، این کار قابل انجام است.
کارشناسان زخم و پرستاران آموزش دیده می توانند با دستگاه وکیوم تراپی پرتابل به محل سکونت بیمار مراجعه کنند و درمان را انجام دهند. البته این کار نیز باید تحت نظر پزشک و توسط تکنسین های کلینیک هایی که امکان درمان در منزل دارند، انجام شود. از جمله کلینیک درمان زخم تلما، که دارای بروز ترین دستگاه های وکیوم تراپی زخم بوده و پرستاران آموزش دیده، درمان را طبق شرایط و نیاز بیمار انجام می دهند.
اجاره دستگاه وکیوم تراپی زخم
چه بیمارانی که تمایل دارند وکیوم تراپی زخم را در منزل خود انجام دهند و چه سازمان ها و مراکز دیگری که نیاز به استفاده از دستگاه دارند (مانند خانه سالمندان)، می توانند دستگاه های وکیوم تراپی را به صورت اجاره ای نیز در اختیار داشته باشند. این کار برای افرادی که نیاز به استفاده در بازه زمانی مشخصی دارند، اما نمی خواهند هزینه های زیاد خرید را متقبل شوند، بسیار به صرفه است. بسیاری از کلینیک ها و مراکز درمانی، امکان اجاره دستگاه وکیوم تراپی را فراهم کرده اند.
کلینیک تخصصی زخم تلما، علاوه بر خدمات دیگر درمان زخم، امکان اجاره رایگان دستگاه وکیوم تراپی را نیز فراهم کرده است. بر اساس این طرح که برای کاهش هرچه بیشتر هزینه های بیماران و امکان استفاده همگان از روش درمانی ایجاد شده، بیمار با خرید کیت وکیوم تراپی (شامل لوله اتصالات، پانسمان ها و مخزن که همگی باید یک بار مصرف باشند) ، دستگاه وکیوم تراپی را به صورت رایگان در اختیار بیماران قرار می دهد.
برای درمان تخصصی انواع زخم ها در کلینیک و منزل بیمار، جراحی ها، روش های درمانی نوین مانند وکیوم تراپی زخم و دیگر خدمات مورد نیاز در درمان زخم، با کلینیک درمان زخم تلما در تهران در ارتباط باشید.