در شرایطی که اقتصاد به رکود مبتلا میشود و قدرت خریدتان کاهش مییابد، باید به فکر کسب درآمد و شکار فرصتهای سرمایه گذاري باشید. در رکود انگار پول گم و نقدینگی در دست مردم کم میشود. به همین دلیل است که توان خرید بسیاری از نیازهای خود را ندارید. در شرایط تورم، اقتصاد به نفع بازاریان است، اما در زمان رکود، کسانی که درآمد ثابت و مشخص دارند، سود میبرند و کسب و کارها اغلب دچار ضرر هستند.
البته جای نگرانی نیست! چون راههایی وجود دارد که حتی اگر در کسب و کار خودتان مشغول به کار هستید، باز هم بتوانید یک منبع درآمد ثابت و همیشگی ایجاد کنید. بازار بورس، صندوقها، ارزها و روشهای دیگری که در این مطلب معرفی میشوند، برای سرمایه گذاري در زمان رکود کاربرد دارند تا پول را به چنگ آورید.
رکود تحت تاثیر عواملی زیادی ایجاد میشود که از جمله باید به تورم، ناآرامیهای سیاسی و کاهش هزینهها اشاره کنیم. در طی این مدت فعالیت اقتصادی به طور قابل توجهی کم می شود که ممکن است بیش از یک سال اتفاق بیفتد. برای مثال رکود دهه 90، از سال 1393 آغاز شد و تا ابتدای سال 1396 ادامه داشت.
گفتنی است که برخی از رکودها کم رنگ و برخی هم با شدت بیشتر ظاهر میشوند. تاثیرات آن شامل از دست دادن شغل و بیکاری، کاهش تولید، کاهش فروش و کم شدن نقدینگی در دست مردم است.
بازارهای زیادی وجود دارد که برای سرمایهگذاري مناسب هستند. اما وقتی پای رکود در وسط باشد، دیگر نمیتوانید روی همه آنها حساب باز کنید. تعدادی از این بازارها در شرایط رکود کارایی لازم را ندارند و مثل گذشته پرسود عمل نمیکنند.
تعدادی از بازارهایی که عملکرد بهتری دارند عبارتند از:
بازار بورس برای بسیاری از مردم ایران جذابیت دارد و با وجود شکستهایی که در سال 1399 به آن وارد شد و بدنامی این بازار را به دنبال داشت، اما همچنان جزء انتخابهای اول تعداد زیادی از سرمایهگذاران است. اما نباید تصور کنید همه شرکتهایی که سهام خود را در بازار عرضه میکنند، در دوره رکود در رونق هستند و خرید سهامشان برایتان سودآور است.
تنها شرکتهایی در این دوره سودآور هستند که برای مردم کالای مصرفی و ضروری محسوب میشوند. برای مثال شرکتهای تولیدکننده شویندهها، مراقبتهای بهداشتی، انرژی شرکتهای دارویی و یا مواد غذایی در دوره رکود همچنان فروش خود را دارند.
اگر پای صحبت سرمایه گذاران بزرگ و باتجربه بنشینید، حتماً از زبان آنها میشنوید که تنها چند صندوق هستند که در زمان رکود سودآورند. برای مثال بیشتر مردم اشتیاق زیادی به صندوقهای با درآمد ثابت ندارند و فکر میکنند چون سود کمی دارند، نباید سرمایه خود را در این صندوقها تلف کنند.
اما حقیقتها را باید گفت! در زمانی که بازار دچار رکود شده و نقدینگی در دست مردم کم شده است، حتی درآمد کم اما ثابت میتواند راهحل خوبی برای برونرفت از این شرایط باشد.
در کنار این صندوقهای کم ریسک، باید به صندوقهای سهامی هم اشاره کنیم که در بازار بورس فعالیت دارند و بیش از 70 درصد سرمایه شما را برای خرید سهام صرف میکنند. این صندوقها هم انواع مختلفی دارند و باید با توجه به اعتبار صندوق و تجربه مدیران آنها، انتخاب کنید.
اگر ریسکپذیر هستید و فکر میکنید صندوقهای درآمد ثابت، سود کمی دارند و تحمل خطر سرمایه گذاري در صندوقهای سهامی را دارید، بهتر است به سراغ صندوقهای مختلط بروید. این صندوقها ترکیبی از سهام و اوراق را خریداری میکنند و به همین دلیل بازده و ریسک آنها بین صندوقهای درآمد ثابت و سهامی قرار میگیرد.
طبق تجربهای که در سال 1393 دارم به شما میگویم خرید طلا در شرایط رکود اشتباهترین کاری است که انجام میدهید. در این دوره قیمت طلا هیچ تغییری نمیکند و برخلاف دوره تورم، ارزش آن بالا نمیرود. سرمایه گذاری شما هم به این معناست که پول خود را به جایی میبرید که ارزش آن افزایش نمییابد.
از طرف دیگر باید هزینههای اضافه مثل مالیات، سود فروشنده و اجرت ساخت طلا را هم بپردازید که این به معنای ضرر است. یعنی اگر شما 10 گرم طلا میخرید، باید 9 درصد مالیات و 7 درصد سود فروشنده را بپردازد و برحسب نوع زیورآلات نیز اجرت ساخت پرداخت کنید. اگر همین حالا روی دکمههای ماشین حساب بزنید متوجه میشوید که بخش زیادی از پولتان بابت همین هزینههای اضافه از بین میرود.
از آنجا که دوره رکود تا چندین ماه طول میکشد، بدون اینکه ارزش طلا بالا برود، باید سرمایه بلااستفاده را در کنج خانه بگذارید و هر روز آن را تماشا کنید. تنها سودی که از این سرمایه گذاري میبرید، لذت بردن از دیدن طلاهاست. البته این را هم اضافه کنیم که وضعیت در شرایط تورم کاملاً متفاوت است و هر روز که از خواب بیدار میشوید، طلا با ارزشتر و شما هم پولدارتر میشوید.
تأمین مالی جمعی که به آن کرادفاندینگ هم میگویند یک روش برای جمعآوری سرمایه مورد نیاز کسب و کارهاست. آنها میتوانند بدون اینکه از بانک وام بگیرند، وجوه مورد نیازشان را از طریق سرمایهگذاران خرد تأمین کنند. وقتی شما هم در این طرح شرکت میکنید، از سرمایهپذیران سود دریافت میکنید. سودی که از این راه به دست میآورید، بسیار بالاتر از سپرده بانکی است.
در تیمهایی که کرادفاندینگ را اجرا میکنند، پروژههای زیادی پیشنهاد میشود که میتوانید برای کاهش ریسک سرمایه گذاري، چندین پروژه را انتخاب کنید.
در سالهایی که رکود در بازار سیطره انداخته بود، خاطرم هست که یکی از نزدیکان ما یک ملک را فروخته بود و پول حاصل از فروش آن را در بانک سپردهگذاری کرده بود. در همان سال 1394 او بابت سپرده کردن یک میلیارد پول در بانک، ماهانه 15 میلیون تومان سود دریافت میکرد که برای آن زمان پول بسیار زیادی بود.
در حالی که همان زمان میزان حقوق در حدود یک میلیون و 200 هزار تومان بود. با مقایسه بین سود بانکی و میزان حقوق میتوان اینطور نتیجه گرفت که سپرده بانکی در شرایط رکود بسیار سودآور باشد.
راهاندازی کسب و کار هم میتواند یک روش بینظیر برای کسب درآمد در زمان رکود بازار باشد. البته هر کسب و کاری در این مواقع کارکرد مناسبی ندارد و تنها شرکتهایی که نیازهای اساسی مردم را برطرف میکنند، سودآور هستند. از جمله شرکتهایی که حتی در رکود هم فروش دارند باید به کالاهای اساسی مثل لوازم بهداشتی و مواد غذایی اشاره کنیم.
مردم حتی در سختترین شرایط اقتصادی هم به فکر خرید مایحتاج روزمره خود هستند. برای مثال ماکارونی، برنج، رب گوجه فرنگی و بسیاری دیگر از اقلام خوراکی در همین دسته قرار میگیرند. همینطور باید به کالاهای مراقبتی و بهداشتی مثل پوشک بچه، دستمال کاغذی، خلال دندان، گوش پاککن و …. اشاره کنیم که در هر شرایطی مشتریان خاص خودشان را دارند.
شما ابتدا باید بازار هر کدام از این اقلام را بررسی و سپس با داشتن اطلاعات دقیق سرمایه گذاري کنید. برای اینکه در کسب و کارتان موفق و پرفروش باشید، باید اصول فروش و تکنیکهای بازاریابی را هم بلد یاد بگیرید.
رمز ارزها همیشه پر از ریسک و فرصت هستند حالا که چه در شرایط رکود باشد چه شرایط عادی. در هر صورت باید از این بازار درک کافی داشته باشید. افراد زیادی هستند که بدون اطلاعات وارد این بازار شدند که هیچ چیز نصیبشان نشده است.
در کنار اینکه باید ریسکهای بازار ارزهای دیجیتال را در نظر بگیرید، باید صبور هم باشید. حتما میدانید که برای تبدیل ارزهای دیجیتال به ریال، باید اول آنها را به تتر و سپس به ریال تبدیل کنید. با این توصیفات ارزش هر ارز دیجیتال را باید برحسب تتر (دلار دیجیتال) در نظر بگیرید.
اگر در شرایط رکود اقتصادی یک ارز دیجیتال میخرید، فقط باید دعا کنید ارزش آن بالا برود تا سود کنید. اما اگر بخواهید روی قیمت تتر حساب کنید تا ارز مورد نظر ارزش پیدا کند، در شرایط رکود چنین اتفاقی نمیافتد.
یک نکته مهم برای سرمایه گذاري روی رمز ارزها این است که هیچ سود پایدار و ثابتی برای آن وجود ندارد. بلکه سود آن با نوسان زیادی همراه است و از طرف دیگر قابل پیشبینی نیست.
سرمایه گذاری های بلندمدت فقط برای کسانی پیشنهاد میشود که صبر و حوصله زیادی دارند. ما نمیخواهیم به شما وعدههای نشدنی بدهیم و به آینده امیدوارتان کنیم، اما بعدها که این روشها را اجرا کردید، نسبت به محتوایی که ارائه دادیم، بدبین شوید.
در شرایط رکود اقتصادی باید روشهایی را اجرا کنید که در همان زمان سود زیادی ندارند اما همین که اقتصاد از رکود بیرون آمد، به سود بالا برسید.
در سال 1393 شرایط رکود بر اقتصاد کشور چنبره زده بود و بسیاری از مردم به فکر نقدینگی بودند و کمتر کسی به ساخت و ساز یا خرید ملک فکر میکرد. اما در همین سال، فردی با دریافت 50 میلیون وام بانکی یک ساختمان چند 4 طبقه را ساخت.
4 سال بعد کشور از شرایط رکود خارج و به وارد دوره تورم شد. در این زمان بسیاری از مردم به خرید ملک و خودرو روی آورده بودند و ملک آن فرد نیز ارزش زیادی پیدا کرد. به طوری که او صاحب 4 آپارتمان بود که میتوانست آنها را با قیمت بسیار بالایی بفروشد. این در حالی بود که ساختن یک طبقه ساختمان در سال 1397 به مبلغ بسیار زیادی نیاز داشت.
با این توصیفات اگر توانایی صبر کردن برای مدت دو تا چهار سال را دارید، میتوانید روی ساخت ملک حساب باز کنید.
سرمایه گذاري بدون داشتن اطلاعات درست مثل راه رفتن در یک مسیر بدون هدف و آن هم در زمان شب و بدون چراغ است. یک اشتباه کافی است که باعث از دست رفتن سرمایه شما شود. در شرایط رکود اقتصادی انتخاب روش سرمایه گذاری که پرسود باشد و هزینههای زندگیتان را تأمین کند، کمی دشوار است. اما روشهایی مثل سپرده بانکی، صندوق درآمد ثابت و کرادفاندینگ جزء روشهایی هستند که درآمد ثابت دورهای ایجاد میکنند.
در مقابل روشهایی مثل خرید طلا، ملک یا خودرو به صبر زیادی نیاز دارند و اثرات آن چند سال بعد از سرمایه گذاري مشخص میشود.