معمولا در پکیجهای تصفیه فاضلاب از روشهای مختلفی برای تصفیه فاضلاب استفاده میکنند. انتخاب این روشها با توجه به نوع فاضلاب و همچنین نوع مصرفی که قرار است از پساب تصفیه شده صورت گیرد، متفاوت است. تصفیه فاضلاب یکی از مهمترین فرآیندهای محیط زیستی است که برای بهبود کیفیت آبهای آلوده استفاده میشود.
استفاده از پکیجهای تصفیه فاضلاب بهعنوان یک راه حل ساده و قابلدسترس برای تصفیه فاضلاب در محلهای مختلف از منازل تا کارخانهها مورد استفاده قرار میگیرد. این مقاله، مزایای پکیجهای تصفیه فاضلاب و اثرات مثبت آنها بر محیطزیست و جامعه را بررسی خواهد کرد.
پکیج تصفیه فاضلاب یک سیستم تصفیه فاضلاب می باشد، که از فرآیند های شیمیایی و فیزیکی و یا بیولوژیکی برای حذف آلاینده های موجود در فاضلاب استفاده می کند. این سیستم به صورت یک محفظه از جنسهای مختلفی مانند فلزی، بتنی و یا پلیاتیلنی است که در داخل آن فرآیندهای تصفیه انجام می شود.
در این سیستم، فاضلاب ابتدا از طریق پمپآژ و لوله های ورودی وارد مخزن می شود. سپس با توجه به نوع فاضلاب ونوع کیفیت پساب خروجی مورد نظر،از فرآیندهای مختلف شیمیایی، فیزیکی و بیولوژیکی، جهت حذف آلاینده های موجود در فاضلاب استفاده می شود.
یک پکیج تصفیه فاضلاب می تواند پسابهای صنعتی و بهداشتی را از طریق فرآیندهای تصفیه بهبود یافته، قابلاستفاده کند. آب تصفیه شده خروجی از این پکیج با استانداردهای بینالمللی سازمان حفاظت از محیطزیست کاملاً همخوانی دارد. این ویژگی امکان استفاده از این آبها را در مزارع، صنایع و کارخانههای مختلف فراهم میکند.
این سیستم شامل تجهیزاتی مانند پمپها، بلوئرها، دیفیوزرها، لوله کشه های داخلی، تابلوی کنترل برق و ..هستند وجهت تصفیه فاضلاب از فرایندهایی نظیرآشغالگیری، چربیگیری، انعقاد و لخته سازی، فرایندهای بیولوژکی بی هوازی و هوازی ،تهنشینی و زلالسازی و …استفاده می شود.
پس ازاتمام مراحل تصفیه در پکیج تصفیه فاضلاب، پساب نهایی بدون آلودگی، شفاف، بیبو و مورد تایید محیط زیست جهت استفاده مجدد می باشد.این سیستم میتواند قابل حمل باشد تا در مواقع اضطراری یا محلهایی که امکان دسترسی به سیستمهای تصفیه مرکزی وجود ندارد، استفاده شود یا بهصورت سیستمهای ثابت در محلهایی مانند ساختمانها، شهرکها، کارخانهها و غیره نصب شود.
پکیج تصفیه فاضلاب به عنوان یک راه حل مؤثر برای کاهش آلودگی و تصفیه فاضلابها استفاده میشود. این پکیجها به صورت دو نوع بهداشتی و صنعتی تولید میشوند. در ادامه، به ویژگیهای آنها اشاره خواهیم کرد.
به کلیه فاضلاب های تولید شده در سرویسهای بهداشتی، شستشوی ظروف، استحمام، شستشوی سطوح و لباسشویی فاضلاب بهداشتی یا انسانی گفته میشود. مهم ترین ویژگی این فاضلاب ها حجم بسیار بالای مواد شوینده بوده و ورود مستقیم آنها به طبیعت نه تنها باعث آلوده شدن آن میشود، بلکه حجم بسیار زیادی از آب ها را هدر می دهد.
پکیج تصفیه فاضلاب انسانی (بهداشتی) که از انواع پرکاربرد پکیج های تصفیه فاضلاب در ایران است، این پکیج یک سیستم تصفیه فاضلاب کوچک است که در محلهایی مانند کارخانه ها، خانهها، ویلاها، هتلها، رستورانها، فروشگاهها، و… استفاده میشود. این سیستمها شامل تجهیزات و دستگاههایی هستند تا فاضلاب پس از تصفیه شدن،قابلیت استفاده مجدد در منایع پذیرنده ای مانند چاه جاذب، آبهای سطحی، آبیاری فضای سبز را داشته باشد و یا با برگشت به خط تولید صنایع جهت شستشوی اولیه قابل استفاده باشد.
کارخانجات و صنایع مختلف کشور، از جمله بزرگترین مصرفکنندگان آب به شمار می آیند. این صنایع باتوجه به حوزه فعالیت کاری و روش های تولید، میزان متفاوتی از فاضلاب را تولید میکنند. همین امر موجب می شود تا فرایند تصفیه فاضلاب صنعتی بسیار پیچیده باشد.
پکیجهای تصفیه فاضلاب صنعتی به کارخانهها و واحدهای صنعتی کمک میکنند تا فاضلاب تولیدی خود را تصفیه کرده و از آلودگی محیطزیست جلوگیری کنند. این پکیجها دارای انواع مختلفی متناسب با نیازهای صنایع هستند.
یکی از مزایای اصلی این پکیجها، کاهش آلایندههای خطرناک از فاضلاب است که میتواند به منابع آبی محلی و منطقهای آسیب بزند. با تصفیه صحیح فاضلاب، احتمال آلودگی آبهای زیرزمینی کاهش یافته و به حفظ سلامت محیط زیست کمک میکند.
در طراحی و ساخت پکیج تصفیه فاضلاب از روشهای مختلفی برای تصفیه فاضلاب استفاده میکنند. این روشها بر اساس نوع فاضلاب ورودی و همچنین منبع پذیرنده پساب خروجی، مورد استفاده قرار میگیرند. در ادامه، به معرفی پرکاربردترین فرآیندهای تصفیه بیولوژیکی فاضلاب و ویژگی هر کدام میپردازیم.
فرآیند تصفیه فاضلاب به روش هوادهی گسترده نوعی از فرآیند لجن فعال می باشد که در آن تصفیه بیولوژیکی برای حذف مواد آلی زیست تخریب پذیر، تحت شرایط هوازی اتفاق می افتد. اکسیژن مورد نیاز برای باقی ماندن فرآیند در حالت بیولوژیکی هوازی، توسط ادوات مکانیکی یا دیفیوزرهای هوادهی تامین می گردد.
در راستای فراهم نمودن میزان تماس مناسب میکروارگانیسم های میکروبی با مواد آلی محلول، عمل مخلوط نمودن می بایست توسط هوادهی یا تجهیزات مکانیکی انجام گیرد.
علاوه بر این برای بهینه سازی فرآیند بیولوژیکی، pH باید به طور مدوام کنترل شده و برای تسهیل رشد بیولوژیکی و تداوم تجزیه بیولوژیکی، مواد مغذی ضروری نیز می بایست در سیستم حضور داشته باشند.این روش تولید کمتری از لجن نسبت به سایر فرآیندهای لجن فعال دارد.
فرایند تلفیقی لجن فعال با رشد چسبیده (Integrated Fixes Film Activated Sludge) که به اختصار به آن IFAS گفته میشود، تلفیقی از فرآیند رشد چسبیده و لجن فعال می باشد که در آن بستر مناسب برای رشد میکروارگانیسم ها و تشیکل بیوفیلم بر روی مدیا فراهم شده است.
این سیستمها در برابر شوک بارگذاری آلی و هیدرولیکی مقاومت بیشتری را از خود نشان میدهند. به همین دلیل کارایی و راندمان بالایی را از آن می توان بدست آورد. فرآیند IFAS شبیه فرایند لجن فعال متعارف است که پکینگ مدیا به آن اضافه شده است. این امر باعث بوجود آمدن دو جمعیت بیولوژیکی معلق و چسبیده می شود.
مدیا و بیوفیلم های موجود بر روی آن به بستری برای رشد و تکثیر بیشترمیکروارگانیسم ها تبدیل میشوند. هوادهی و اختلاط با کمک تجهیزات هوادهی،شرایط برای تکثیر باکتری های هوازی را فراهم می گردد.پکینگ های مدیا این امکان را فراهم می کند تا مناطق هوازی و بی هوازی در یک فاز مشترک وجود داشته باشند و به این ترتیب راندمان حذف مواد آلی بهبود می یابد.
راکتور پر و خالی شوند یا SBR یکی از کاربردی ترین روش های تصفیه فاضلاب در شرایطی می باشد که دبی جریان ورودی به آنها کم بوده و فضای محدودی برای راه اندازی تصفیه خانه در دسترس باشد. در این روش با حذف مخازن ته نشینی و هوادهی و تلفیق تمام آنها در یک بخش تا حد زیادی هزینه های اجرا کاهش و راندمان آن در حذف فسفر و ازت و کربن و نیتروژن افزایش پیدا نموده است.
سیستم SBR یک نوع از روشهای لجن فعال است که در آن فاضلاب ابتدا در راکتور پر شده و سپس بهتدریج در طی یک سیکل زمانی از راکتور خارج میشود همچنین، مواد تهنشین شده نیز حذف میشوند.
راکتور بیوفیلمی با بستر متحرک یا MBBR یک فرآیند بیولوژیکی رشد چسبیده برای تصفیه فاضلاب های شهری و صنعتی جهت حذف BOD، نیتریفیکاسیون و دینیتریفیکاسیون می باشد.فرآیند MBBR شامل یک راکتور با مدیاهای پلاستیکی غوطهور (معمولاً از جنس HDPE، پلی اتیلن یا پلیپروپیلن) با وزن مخصوص کمتر از ۱ می باشد.
سطح زیاد مدیای پلاستیکی باعث ایجاد فضای فراوانی برای رشد باکتری ها می شود. بیومس بر روی سطح مدیا به صورت لایه ای نازک رشد کرده که ضخامت آن معمولاٌ بین7۰-۵۰ میکرون متغیر است. پس از مرحله هوادهی MBBR ، یک زلال ساز برای جدا کردن بیومس و مواد جامد از پساب استفاده می گردد. هیچ گونه نیازی به برگشت لجن برای این فرآیند وجود ندارد. برای انجام فرآیند نیتریفیکاسیون ودنیتریفیکاسیون از تانک مرحله دوم و سوم MBBR استفاده می گردد.
کلام آخر
با توجه به افزایش جمعیت در شهرهای بزرگ و افزایش تولید فاضلاب ، جمعآوری و تصفیه فاضلاب ضروری میشود. فاضلاب تولیدی در مناطق شهری و صنعتی از طریق شبکههای جمعآوری به تصفیهخانهها منتقل میشود.
در این تصفیهخانهها عملیات فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی روی فاضلاب ورودی انجام میشود تا فاضلاب تصفیهشده، بدون مواد آلاینده مضر، به محیط زیست بازگردانده شود. این مراحل تصفیه بسته به نوع فاضلاب متنوع و گاها شامل مراحل مختلفی است.