شیره انگور، عصارهای شیرین و پرانرژی از دل طبیعت است که از روزگاران دور در خانههای ایرانی پخته میشده است. این شیره یادآور روزهای پاییزی و دیگهای مسی جوشان در حیاط خانههای قدیمی است. با کمی دقت و حوصله، میتوان این خوراکی طلایی را در خانه تهیه کرد؛ هم طبیعیتر است، هم خوشطعمتر و از همه مهمتر، سرشار از خواص مفید برای بدن.
برای تهیه حدود ۲ لیتر شیره انگور، به حدود ۱۰ کیلوگرم انگور شیرین و رسیده نیاز دارید. بهترین نوع انگور، انگور عسگری، بیدانه یا فخری است. انگورهایی که پوست نازک و طعم شیرین دارند، شیرهای خوشرنگتر و غلیظتر میدهند.
زمان ایدهآل چیدن انگور برای تهیه شیره، اواخر شهریور تا اوایل مهرماه است. در این زمان دانهها کاملاً شیرین و سرشار از قند طبیعی هستند.
انگورها را در چند مرحله با آب سرد بشویید تا گردوغبار و آلودگی از بین برود. سپس دانهها را از چوب و دانههای خراب جدا کنید.
نکته: حتی چند دانه خراب میتواند طعم شیره را تلخ کند.
انگورها را در ظرفی بزرگ بریزید و با دست یا گوشتکوب چوبی له کنید تا آبشان خارج شود. اگر دستگاه آبگیری دارید، بهتر است از آن استفاده کنید.
برای ۱۰ کیلو انگور معمولاً حدود ۶ تا ۷ لیتر آب انگور تازه به دست میآید.
آب انگور را از صافی پارچهای یا توری رد کنید تا پوست و تفالهها جدا شوند. این مرحله را میتوانید دوبار انجام دهید تا مایع شفافتری داشته باشید.
برای از بین بردن ترشی و شفافتر شدن شیره، از ۱۰۰ گرم خاک سفید خوراکی مخصوص شیرهگیری (برای ۷ لیتر آب انگور) استفاده کنید.
خاک را در کمی آب حل کرده و به آب انگور اضافه کنید، سپس هم بزنید و بگذارید ۶ تا ۸ ساعت بماند تا مواد تهنشین شوند.
پس از تهنشینی، لایهی بالایی آب را بهآرامی در دیگ بریزید و مواظب باشید رسوبات ته ظرف وارد آن نشود. این قسمت زلالترین و باکیفیتترین بخش آب انگور است.
دیگ را روی حرارت متوسط قرار دهید و بگذارید آب انگور بهآرامی بجوشد.
برای هر ۷ لیتر آب انگور، حدود ۲ تا ۳ ساعت جوشیدن آرام لازم است.
در طول جوشیدن، مایع باید دائماً هم زده شود تا ته نگیرد و نسوزد.
وقتی حجم مایع به حدود یکسوم کاهش یافت و رنگ آن تیرهتر شد، نزدیک پایان کار است.
آزمایش ساده: با قاشق کمی از شیره را بردارید، اگر قطرهاش بهآرامی از لبه قاشق چکید و غلیظ بود، شیره آماده است.
در هنگام جوشیدن، کف روی شیره را با قاشق فلزی بردارید.
این کار باعث میشود شیره شفاف و تمیز بماند و بوی خام ندهد.
در ۱۰ دقیقه آخر جوشیدن، میتوانید ۱ قاشق چایخوری آبلیمو به شیره اضافه کنید. این کار از شکرک زدن و تیرگی رنگ جلوگیری میکند.
پس از خاموش کردن شعله، بگذارید شیره ۳۰ دقیقه بماند تا کمی خنک شود.
سپس آن را از صافی پارچهای رد کنید تا بافتی صاف و یکدست بهدست آید.
از هر ۱۰ کیلوگرم انگور تازه حدود ۱/۵ تا ۲ لیتر شیره انگور غلیظ و طبیعی بهدست میآید.
شیره را در بطری یا شیشههای تمیز و خشک بریزید.
در محیط خنک و تاریک، شیره تا ۶ ماه ماندگاری دارد. اگر در یخچال نگهداری شود، حتی تا ۱ سال سالم میماند.
شیره انگور سرشار از آهن، منیزیم، پتاسیم و ویتامین B است.
به درمان کمخونی، تقویت حافظه، شادابی پوست، افزایش انرژی بدن و حتی بهبود خواب کمک میکند. یک قاشق از آن در صبح، میتواند معجزهای برای بدن باشد.
شیره انگور، تنها یک خوراکی نیست؛ عصارهای از زمان، صبر و طبیعت است. هر قطرهاش داستانی از خورشید، زمین و دستهای پرمهر انسان دارد. با رعایت مراحل و مقیاسها، میتوان طعمی همانند شیرههای سنتی مادربزرگها را در خانه زنده کرد.
اگر دلت هوای طعم اصیل و شیرینی بیغلوغش کرده، شیره انگور را خودت بپز. هر بار که آن را روی نان داغ یا پنیر میریزی، نه فقط طعم انگور، بلکه گرمای دل طبیعت را مزه میکنی.