چه کسانی واقعاً به آسپرین نیاز دارند؟
آسپرین یکی از داروهای قدیمی و شناختهشده است که میتواند از حمله قلبی و سکته مغزی جلوگیری کند. اما هر دارویی دو روی سکه دارد؛ فوایدش در کنار خطر خونریزی گوارشی و مغزی قرار دارد. بنابراین قبل از شروع یا ادامهٔ مصرف روزانهٔ آسپرین، لازم است بدانیم چه کسی واقعاً به آن نیاز دارد و چه کسی نه.
آسپرین برای چه گروهی حیاتی است؟
۱) آسپرین چیست و چرا مشهور شده؟
آسپرین خون را رقیق میکند و جلوی تشکیل لختهها را میگیرد. این ویژگی باعث شده در پیشگیری از مشکلات قلبی و عروقی بسیار مورد توجه باشد. اما همیشه مفید نیست و گاهی میتواند خطرناک باشد.
۲) پیشگیری اولیه و ثانویه — تفاوتش چیست؟
پیشگیری اولیه: جلوگیری از اولین حمله قلبی یا سکته در کسی که قبلاً این اتفاقها را تجربه نکرده است.
پیشگیری ثانویه: جلوگیری از تکرار حمله یا سکته در کسانی که سابقهٔ بیماری قلبی یا عروقی دارند.
۳) چه کسانی بیشتر سود میبرند؟
افرادی که بین ۴۰ تا ۵۹ سال دارند و ریسک بالای ابتلا به بیماری قلبی یا سکته دارند، ممکن است پس از بررسی دقیق پزشک، روزانه آسپرین مصرف کنند.
۴) چه کسانی نباید شروع کنند؟
افراد ۶۰ سال به بالا که سابقهٔ بیماری قلبی ندارند، معمولاً نباید برای پیشگیری اولیه آسپرین روزانه مصرف کنند. خطر خونریزی در این گروه بیشتر از فواید آن است.
۵) نقش سن و میزان خطر
تصمیمگیری دربارهٔ آسپرین، به ریسک فردی و سن بستگی دارد. محاسبهٔ احتمال ابتلا به بیماری قلبی در ۱۰ سال آینده به پزشک کمک میکند بهترین تصمیم را بگیرد.
۶) آسپرین برای بیماران دیابتی
افرادی که دیابت دارند و یک یا چند عامل خطر قلبی دیگر دارند، ممکن است آسپرین برایشان مفید باشد. اما باز هم بررسی دقیق ریسک خونریزی ضروری است.
۷) فواید اثباتشده برای کسانی که بیماری دارند
افرادی که سابقهٔ حمله قلبی، سکته یا عمل جراحی قلب دارند، آسپرین بهعنوان محافظی برای جلوگیری از تکرار مشکلات قلبی شناخته میشود و فواید آن کاملاً ثابت شده است.
۸) خطر خونریزی
خونریزی گوارشی و مغزی از عوارض مهم مصرف آسپرین است. این خطر با افزایش سن، مصرف همزمان داروهای خاص و سابقهٔ زخم معده افزایش مییابد.
۹) چه کسانی نباید آسپرین مصرف کنند
افرادی که حساسیت شدید به آسپرین دارند، اختلالات انعقادی یا خونریزی فعال دارند و کسانی که داروهای رقیقکنندهٔ قوی مصرف میکنند، نباید آسپرین روزانه استفاده کنند.
۱۰) دوز و روش مصرف
دوز پایین (حدود ۷۵–۱۰۰ میلیگرم روزانه) معمولاً بررسی شده است. پزشک تعیین میکند چه دوز و چه مدت مصرف مناسب شماست.
۱۱) علائم هشداردهنده خونریزی
خون در استفراغ یا مدفوع، ضعف شدید، سرگیجه و سردرد ناگهانی از علائم خونریزی جدی هستند. در مواجهه با این علائم، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
۱۲) گفتوگو با پزشک؛ کلید تصمیم درست
قبل از شروع یا ادامهٔ آسپرین، دربارهٔ فواید، خطرات و سایر روشهای کاهش ریسک (مثل کنترل فشارخون، ورزش و ترک سیگار) با پزشک مشورت کنید.
۱۳) آسپرین جایگزین سبک زندگی سالم نیست
آسپرین نمیتواند فشارخون، قند یا کلسترول را کنترل کند. ترکیب سبک زندگی سالم و درمان مناسب، بهترین راه پیشگیری از بیماری قلبی است.
۱۴) چه زمانی آسپرین را متوقف کنیم؟
اگر پزشک تشخیص دهد که خطر خونریزی بیشتر از فایده است، یا شرایط جدید پزشکی پیش آمده، ممکن است مصرف آسپرین قطع یا بازنگری شود.
نتیجهگیری
آسپرین دارویی با سابقهٔ طولانی است که در پیشگیری ثانویه فواید ثابت دارد، اما برای پیشگیری اولیه همیشه مناسب نیست. تصمیمگیری دربارهٔ مصرف روزانهٔ آن باید فردی، دقیق و مبتنی بر سن، سابقهٔ پزشکی و ریسک فردی باشد.
کلام پایانی
اگر فکر میکنید در معرض خطر بیماری قلبی هستید یا اکنون آسپرین مصرف میکنید و نمیدانید ادامه دهید یا نه، حتماً با پزشک خود صحبت کنید. هیچ نسخهٔ یکسانی برای همه وجود ندارد و مشورت حرفهای ضروری است.
